Bedrijfswagens blijven in België erg populair als onderdeel van het salarispakket. Niet alleen kaderleden en werknemers die de wagen nodig hebben voor de uitoefening van hun beroep (sales, marketing, etc.), maar ook andere personeelsleden lijken steeds vaker over een bedrijfswagen te beschikken.

Dat blijkt uit de Company Car Survey 2011 van Mercer België, een tweejaarlijks onderzoek dat intussen aan zijn 4de editie toe is en dat werd uitgevoerd bij 47 Belgische bedrijven en internationale ondernemingen in België.

Niet minder bedrijfswagens, maar wel zuiniger. Ook dat is een van de conclusies van de studie die bovendien aantoont dat bedrijven steeds vaker een beperkte keuzelijst van modellen opleggen. Opvallend is wel dat de meeste organisaties heel wat inspanningen leveren om de verantwoordelijkheidszin van het personeel ten aanzien van hun bedrijfswagen te verhogen.

Bedrijven zijn zich steeds meer bewust van hun maatschappelijke rol en besteden heel wat aandacht aan het klimaataspect. Dat vertaalt zich onder andere in een bewuste keuze voor kleinere of althans zuiniger bedrijfswagens.

De stimuleringsmaatregelen van de overheid zijn daar niet vreemd aan. “De CO2-emissie van de auto’s is zeker een bepalend element bij de selectie van de modellen die de bedrijven ter beschikking stellen van het personeel”, verklaart Manon Gerritsen, Mercers Market Business Leader Benelux, Information Product Solutions. “Daar waar in 2009 36% van de bedrijven lage emissiewagens oplegde, is hun aantal nu gegroeid tot 67%. We zien ook dat er een toenemende aandacht is voor elektrische wagens, maar de technologie staat daar wellicht nog niet ver genoeg om van een echte doorbraak te kunnen spreken. En hoewel diesel het wagenpark nog steeds domineert, zijn de benzinewagens aan een opmars bezig.”

Terwijl in 2009 slechts 5% van de bedrijven benzinewagens ter beschikking stelden van hun salespersoneel is dat aandeel intussen gestegen tot 17%. Op het senior managementniveau laat zelfs 28% van de bedrijven benzinewagens toe (ten opzicht van 15% in 2009).

Uit de studie blijkt verder dat bedrijven heel wat bijkomende maatregelen nemen om tot een groener wagenpark te komen en wel degelijk op zoek gaan naar alternatieven voor de bedrijfswagen.

“Er wordt meer en meer gekeken naar mogelijkheden op vlak van openbaar vervoer en ook leggen meer en meer bedrijven beperkingen op voor de terugbetaling van het brandstofverbruik voor privédoeleinden.

De ‘car allowance’, een vorm van extra loon als alternatief voor de bedrijfswagen, is eveneens aan een opmars bezig. Dit jaar biedt 22% van de deelnemende bedrijven een dergelijke vergoeding aan, een stijging met 13% tegenover 2009.

Hier kunnen we toch van een trend spreken, want in de vorige studies bleek die praktijk enkel voor te komen in uitzonderlijke gevallen. In de UK bijvoorbeeld biedt maar liefst 95% van de bedrijven een car allowance aan als alternatief, maar dat is de wijten aan de fiscaal gunstige regeling die de maatregel daar geniet.”

Ook het ecorijden zit in de lift. 22% van de ondervraagde bedrijven biedt haar personeel cursussen aan, tegenover 9% in 2009, en 4 op de 10 bedrijven hebben plannen in die richting. Bedrijven promoten ook meer en meer telewerk, een maatregel die al in 2009 bij zowat 1 op de 5 bedrijven is ingeburgerd.

Tegen de achtergrond van deze ecologische inspanningen van de bedrijven, is het opvallend dat, volgens de studie, steeds meer personeelscategorieën in aanmerking komen voor een bedrijfswagen.

Bepaalde beroepscategorieën hebben een auto nodig voor hun werk en bij managementpersoneel is de wagen al langer een vast onderdeel van het loon. 

Maar ook bijvoorbeeld administratief personeel of secretaresses krijgen tegenwoordig steeds vaker een bedrijfswagen.

“De bedrijfswagen is nog steeds populair als onderdeel van het loonpakket. Zeker in ons land waar de loonkosten erg hoog zijn. Maar we zien de laatste tijd ook weer dat bedrijven het steeds moeilijker krijgen om geschikt personeel te vinden. En in die war on talent is de bedrijfswagen natuurlijk een aantrekkelijk en doeltreffend wapen. Zo geeft slechts 5% van de ondervraagde bedrijven aan van plan te zijn de zogenaamde ‘eligibility’-drempel, zeg maar het niveau waarop je als personeelslid in aanmerking komt voor een bedrijfswagen, op te trekken. Toch blijft de aard van de functie vooralsnog het belangrijkste criterium voor de toekenning van een bedrijfswagen”, aldus Gerritsen.

Bovendien krijgen ook parttime medewerkers gemakkelijker een auto toegewezen. In 55% van de bedrijven (ten opzichte van 48% in 2009) gelden voor hen dezelfde regels als voor een fulltime collega, terwijl 1 op de 5 bedrijven een bedrijfswagen geven aan parttime personeel op voorwaarde dat zij een toeslag betalen.

Meer verantwoordelijkheid voor chauffeur en meer grip op car policy

Bedrijven lijken hun personeel steeds meer te wijzen op de verantwoordelijkheidszin van de bestuurders van de bedrijfswagens.

Niet alleen is er meer aandacht voor het rijgedrag (ecodriving) en de veiligheid, maar ook aan de zorg die bestuurders aan de wagen moeten besteden. “Je hoorde dat vroeger al wel eens zegen: och, het is toch maar de auto van het bedrijf. Wel, die tijden zijn voorbij. Er worden steeds striktere onderhoudsregels en –schema’s opgelegd en in heel wat bedrijven moeten de chauffeurs opdraaien voor de herstellingskosten van schade die ze zelf hebben berokkend. Ook dat is wel eens anders geweest. In 80% van de bedrijven moet de bestuurder in dergelijk gevallen de franchise betalen”, aldus Gerritsen.

Volgens Gerritsen heeft dit ook te maken met het feit dat de controle en het beheer van het wagenpark en de gerelateerde kosten een steeds belangrijker plaats innemen in het HR-beleid van bedrijven.

“Dit komt ook tot uiting in het feit dat meer dan de helft van de bedrijven hun car policy in 2010 hebben herzien. De belangrijkste redenen daarvoor zijn het milieuaspect, kostenbesparingen en algemene herzieningen. Herzieningen van de budgetten en de modellen worden meestal jaarlijks bekeken en dat is toch een verandering met 2009 toen dat nog voor het grootste gedeelte op ad hoc basis gebeurde.”

Diezelfde drang naar een beter beheer van de car policy blijkt overigens ook uit het toenemend aantal bedrijven dat tegenwoordig steeds meer werkt met beperkte lijsten van automodellen waaruit werknemers kunnen kiezen: 56% in 2011 tegenover 40% in 2007). De min of meer vrije keuze van de werknemer qua type en model lijkt stilaan tot het verleden te behoren.

De selectie van de leverancier, het ontwerp van de car policy en het fleet management zijn nog grotendeels in handen van het HR departement van een bedrijf, maar op het vlak van de financieringsmethode heeft het financieel departement in het gros van de gevallen die taak overgenomen.

Hoewel operationele leasing de meest voorkomende financieringsvorm is, toont de studie ook aan dat financiële leasing de voorbije twee jaar aan belang lijkt te winnen (van 10% in 2009 naar 20% in 2011).